Ammonium chloride (NH4Cl) là một hợp chất vô cơ quen thuộc trong chương trình Hóa học lớp 11. Tuy nhiên, nhiều học sinh còn băn khoăn về việc NH4Cl là chất điện li mạnh hay yếu và cách viết phương trình điện li của nó. Bài viết này sẽ làm rõ những vấn đề đó, giúp bạn nắm vững kiến thức về NH4Cl và các chất điện li.
NH4Cl là chất điện li mạnh
Khi hòa tan vào nước, NH4Cl phân ly hoàn toàn thành các ion. Quá trình này được biểu diễn bằng phương trình:
NH4Cl → NH4+ + Cl-
Do khả năng phân ly hoàn toàn, NH4Cl được phân loại là chất điện li mạnh. Mặc dù ion NH4+ là gốc của một base yếu (NH3), sự phân ly của muối NH4Cl trong dung dịch nước diễn ra một cách triệt để.
Về mặt vật lý, ammonium chloride là một hợp chất vô cơ tồn tại dưới dạng tinh thể không màu, không mùi, có vị mặn và khả năng hút ẩm. Khi hòa tan trong nước, dung dịch NH4Cl có tính acid nhẹ và nhiệt độ dung dịch có thể tăng lên đáng kể.
Phân loại chất điện li: Mạnh và Yếu
Chất điện li được chia thành hai loại dựa trên mức độ phân ly thành ion trong nước:
Chất điện li mạnh
Chất điện li mạnh là những chất mà khi tan trong nước, hầu hết các phân tử của chúng đều phân ly ra ion. Quá trình này diễn ra gần như hoàn toàn và được biểu diễn bằng mũi tên một chiều (→). Các chất điện li mạnh điển hình bao gồm:
- Các acid mạnh: HCl, HNO3, H2SO4,…
- Các base mạnh: NaOH, KOH, Ca(OH)2, Ba(OH)2,…
- Hầu hết các muối tan.
Ví dụ về phương trình điện li của chất điện li mạnh:
HNO3 → H+ + NO3-
NaOH → Na+ + OH−
Na2CO3 → 2Na+ + CO32-
Chất điện li yếu
Chất điện li yếu là những chất mà khi tan trong nước, chỉ một phần số phân tử của chúng phân ly ra ion, phần còn lại vẫn tồn tại ở dạng phân tử. Quá trình phân ly này là phản ứng thuận nghịch và được biểu diễn bằng hai nửa mũi tên ngược chiều nhau (⇌). Các chất điện li yếu bao gồm:
- Các acid yếu: CH3COOH, HClO, HF, H2CO3,…
- Các base yếu: Cu(OH)2, Fe(OH)2,…
Ví dụ về phương trình điện li của chất điện li yếu:
CH3COOH ⇌ CH3COO− + H+
Phương trình điện li chuẩn xác của NH4Cl
Dựa trên bản chất là chất điện li mạnh, phương trình điện li của NH4Cl trong nước là:
NH4Cl → NH4+ + Cl-
Bài tập vận dụng
Câu 1. Saccharose là chất không điện li vì sao?
Đáp án: B. phân tử saccharose không có khả năng phân li thành ion trong nước.
Câu 2. Phương trình điện li nào sau đây viết đúng?
Đáp án: B. NH4Cl → NH4+ + Cl-
Câu 3. Dãy gồm những chất điện li mạnh là:
Đáp án: D. NH4Cl, CH3COONa; HCl; KOH
Câu 4. Chất nào sau đây là chất điện li yếu?
Đáp án: D. Mg(OH)2. (Lưu ý: Al2(SO4)3 và NH4Cl là chất điện li mạnh, KOH là base mạnh nên cũng là chất điện li mạnh. Mg(OH)2 là base không tan nhưng vẫn được coi là chất điện li yếu).
Câu 5. Chất nào sau đây là chất điện li mạnh?
Đáp án: D. NH4Cl. (HF, H2SO3, H3PO4 là acid yếu).
Câu 6. Dãy chất nào sau đây trong nước đều là chất điện li yếu?
Đáp án: C. H2S, CH3COOH, HClO, HF
Câu 7. Cho các chất: H2O, HCl, NaOH, NaCl, CuSO4, CH3COOH. Các chất điện li yếu là:
Đáp án: C. H2O, CH3COOH. (HCl, NaOH, NaCl, CuSO4 là chất điện li mạnh).
